دولت برای هر نفر چقدر می تواند خرج کند؟

به گزارش راهبرد معاصر؛  اگر تورم هدف 22 درصدی که وعده سیاست‌گذار است در سال آینده محقق شود و درآمدهای پیش‌بینی‌شده در بودجه نیز به‌طور کامل وصول شود  سهم واقعی هر ایرانی از بودجه سال آینده 8 میلیون و 237 هزار تومان است. اگر این عدد در قالب 12 ماه سال تقسیم شود نهایتاً به هر فرد 686 هزار تومان می‌رسد.

بنابراین به میزانی که به نرخ تورم افزوده شود یا از درآمدهای دولت محقق نشود این عدد می‌تواند کاهش یابد.

سرانه واقعی بودجه هر ایرانی

هر ایرانی با این پدیده روبرو شده است وعده‌های رنگ‌به‌رنگ دولتمردان به آن‌ها. در مقاطع انتخاباتی بسیاری وعده انجام کارهای فروانی می‌دهند اما پرسش این است با کدام پول؟

کل پولی که دولت دارد در بودجه منعکس می‌شود اما پول دولت در بودجه چقدر است. بودجه کشور شامل سه جزء شرکت‌های دولتی، اختصاصی و عمومی است.

بودجه شرکت‌های دولتی به دلیل آنکه بخش زیادی از مصارف آن از منابع داخلی شرکت‌ها تأمین می‌شود دولت و مجلس نقش زیادی در تصویب آن ندارند و هزینه کرد آن نیز به‌طور مستقیم از سوی دولت مدیریت نمی‌شود.

درآمد اختصاصی هم که به‌طور کامل در اختیار دستگاه ایجادکننده قرار می‌گیرد مثلاً بیمارستان‌های دولتی هر چه درامد داشته باشند در اختیار هیات امنا قرار می‌گیرد و از این محل دولت عاید ندارد.پس تنها جزء در اختیار دولت منابع عمومی است یعنی آنچه در جیب دولت است همین بخش است.

بودجه کل کشور برای سال آینده بودجه  2 هزار 435 هزار میلیارد تومان است اما از این رقم مابقی به ارزش یک هزار و 561 هزار میلیارد تومان به شرکت‌ها و بانک های های دولتی تعلق دارد. 88 هزار میلیارد تومان درآمد اختصاصی است و تنها 841 هزار میلیارد تومان منابع عمومی است.

پس کل پول دولت که می‌توان با آن شعارها، وعده‌ها و برنامه‌های خود را اجرا کند همین میزان است این رقم برای اجرای شعارهای دولت کفایت می‌کند؟ شاید بله شاید نه.

برای این‌که عدد ملموس شود می‌توان آن را تقسیم‌بر کل جمعیت ایران کرد تا مشخص شود سهم هر ایرانی در سال از بودجه چقدر است. با توجه جمعیت ایران می‌توان سنجید که دولت می‌توان همه وعده‌ها از اشتغال، مسکن، سلامت و.. را در کنار کاهش نرخ تورم اجرا کرد.

به جهت این‌که اعداد قابل‌مقایسه باشد می‌توان بر اساس یک سال پایه و با تورم‌زدایی از آن تبدیل به یک‌روند واقعی قابل‌مقایسه کرد.

دولت در سال آینده گفته تورم را در محدوده 22 درصد مدیریت خواهد کرد. بنابراین با فرض این تورم بر مبنای رقم منابع عمومی و جمعیت کشور سهم حقیقی هر ایرانی از بودجه سال آینده حداکثر 8 میلیون و237 هزار تومان است. این رقم تنها در حالتی به واقعیت می‌پیوندد که تورم هدف و پیش‌بینی‌شده دولت برای سال آینده و هم رقم بودجه  پیشنهادی دولت کاملاً تحقق پیدا کند. چنانچه دولت در پیش‌بینی درآمد و هزینه‌های خود اشتباه کرده باشد یا تورم از 22 درصد کم‌تر یا بیشتر باشد ،رقم سرانه‌ بودجه محقق شده متفاوت با این عدد خواهد بود. اما دولت به‌طور متوسط به‌اندازه هشت میلیون تومان می‌تواند برای هر ایرانی هزینه کند. آیا هشت میلیون تومان عدد بالایی است؟

سرانه بودجه هر ایرانی در نیمه دوم 90

میان سرانه‌ی حقیقی بودجه  چند سال جاری و سال آینده ، اختلاف فاحشی وجود دارد .میانگین سرانه‌ی حقیقی بودجه از سال 95 تا99 حدود 3 میلیون و 756 هزار تومان بوده است. این در حالی است که این رقم برای سال آینده به نسبت سال جاری 80 درصد رشد خواهد داشت،همچنین این سهم در سال آینده نسبت به سال 95 (سال پایه) حدود 4 میلیون و 874 هزار تومان افزایش داشته،به‌بیان‌دیگر در طول پنج سال گذشته سرانه حقیقی بودجه حدود دو و نیم برابر شده است .البته این افزایش چشم‌گیر برای سال 1400 معلول رشد 73 درصدی بودجه‌ عمومی دولت نسبت به سال 99 است. چنین رشدی در طول سالیان اخیر این رشد نیز بی‌سابقه بوده است. از این مسئله می‌توان متوجه شد که طراحان بودجه‌ی 1400 گشایش‌های اقتصادی و منابع درآمدی بالایی را برای سال آینده متصور شده‌اند .

بیشترین سهم هر ایرانی مربوط به کدام بخش است؟

منابع عمومی دولت صرف تکالیف و مأموریت‌های می‌شود که در قالب امور است. امور نوعی طبقه‌بندی عملیاتی است که در آن دولت کوشش می‌کند وظائف خود را به‌جا آورد. به‌طورکلی می‌توان 10 حوزه را بانام امور دسته‌بندی کرد.خدمات عمومی که از حفظ نظم تا تنظیم روابط با ملت و خارج را در برمی‌گیرد.

پس‌ازآن دفاعی امنیتی ،قضایی،محیط‌زیست ،مسکن و عمران شهری روستایی،بهداشت و درمان ،فرهنگ و هنر (تربیت‌بدنی و گردشگری) ،آموزش و پژوهش و رفاه اجتماعی قرار دارد. امور اقتصادی نیز مجموعه‌ای از وظائف دولت‌ها در حوزه ایجاد امکانات تولید و توسعه ظرفیت‌ها است.

در بودجه سال آینده بیشترین سهم هر ایرانی مربوط به بخش رفاه اجتماعی (بازنشستگان ،رفاهی و حمایتی) است همچنین آموزش و پژوهش و دفاعی امنیتی به ترتیب در جایگاه‌های بعدی قرار دارند.کمترین سهم نیز متعلق به بخش محیط‌زیست و مسکن،عمران شهری روستایی  است.

منبع: اقتصادنیوز